18 grudnia br. biskup włocławski Wiesław Mering poświęcił odnowioną polichromię Józefa Mehoffera w Turku. W czwartą niedzielę adwentu, kiedy w par. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku kończyły się rekolekcje adwentowe prowadzone przez kanclerza Kurii Diecezjalnej we Włocławku ks. prał. dr. Artura Niemirę, parafia przeżywała wielką radość z uczestnictwa w uroczystości poświęcenia odnowionej polichromii kościoła – dzieła Józefa Mehoffera. Uroczysta liturgia była sprawowana pod przewodnictwem biskupa diecezji toruńskiej Andrzeja Suskiego, koncelebrowana przez Pasterza Kościoła Włocławskiego ks. bp. Wiesława Meringa, który dokonał poświęcenia odnowionej polichromii, oraz ks. biskupa pomocniczego Stanisława Gębickiego, pracowników kurii diecezjalnej z ks. infułatem Leonardem Urbańskim, wikariuszem generalnym, i kanclerzem kurii ks. prałatem dr. Arturem Niemirą, profesorów WSD i diecezjalnego konserwatora zabytków ks. kan. Piotra Sierzchały.

Wprowadzenia do liturgii dokonał ks. dziekan Marek Kasik. Na początku powitał i podziękował za lata współpracy prof. Ewie Roznerskiej-Świerczewskiej z Torunia, której zespół dokonał renowacji polichromii, za pomoc i troskę burmistrza miasta Turku, starosty tureckiego, ich zastępców i wydziałów, którymi kierują. Ks. Kasik podkreślił, że wspólne dzieło parafii powstało dzięki wsparciu w 70 procentach ze środków unijnych. Powitał też Wojewodę Wielkopolskiego i Marszałka województwa wielkopolskiego, a także Komitet Odnowy Polichromii, który zawiązał się w czasie prowadzenia prac, a także wszystkich którzy wspierali to wielkie dzieło, gości i parafian. Ks. Kasik stwierdził, że czekając na Chrystusa, jak panny z malowidła Mehoffera, idziemy z zapalonymi pochodniami. Symbolem gotowości i oczekiwania na Boże Narodzenie były adwentowe lampiony, które zostały wręczone przez burmistrza i jego zastępców księżom biskupom na początku liturgii. Następnie ks. bp Wiesław Mering dokonał obrzędu poświęcenia polichromii.
Przewodniczący liturgii ks. bp Andrzej Suski w słowie wstępnym stwierdził, że prace poczynione w tureckiej świątyni uczyniły z Turku „skarbnicę sztuki światowej sławy”. Przypominał słowa pierwszego wpisu w księdze pamiątkowej Muzeum Diecezjalnego w Płocku dokonanego przez Henryka Sienkiewicza: „Kościół jest stróżem przeszłości, piastunem teraźniejszości i siewcą przyszłości”. „Ta piękna turecka świątynia strzeże piękna pozostawionego przez minione pokolenia” – podkreślił bp Suski.

Homilię wygłosił ks. prałat dr Artur Niemira – kanclerz Kurii Diecezjalnej we Włocławku, który w parafii prowadził rekolekcje adwentowe. Ks. Kanclerz nawiązując do hasła roku duszpasterskiego „Kościół naszym domem” oraz do czytań mszalnych rozpoczął od pytania, z którym posłał Pan proroka Natana do króla Dawida: „Czy ty zbudujesz mi dom na mieszkanie?” „To Bóg zawarł przymierze z Dawidem, to Bóg najpierw zbudował jemu dom. Inicjatywa dotycząca przyjaźni Boga z człowiekiem, dotycząca zbawienia pochodzi zawsze ze strony Boga, a nie człowieka, dlatego nazywamy ja łaską” – podkreślił kaznodzieja.
Podkreślił, że dla uczniów Jezusa, a więc i dla każdego z nas, domem jest wspólnota sióstr i braci w wierze, złączonych tym samym pragnieniem Boga w sercu, tym samym pragnieniem komunii z Bogiem. „Kościół stał się naszym domem, to znaczy wspólnotą, rodziną, także widzialnym znakiem, świątynią – miejscem, w którym to spotkanie z Bogiem się urzeczywistnia” – powiedział.
Ks. Niemira stwierdził, że mieszkańcy Turku od początku traktowali Kościół jako dom, dlatego zbudowali świątynię, która stała się znakiem ich wiary i miejscem spotkania Boga z człowiekiem, a następnie staraniem ks. Józefa Florczaka do dekoracji wnętrza kościoła zaproszono prof. Józefa Mehoffera. „Dzięki zaangażowaniu Księdza Biskupa Ordynariusza, obecnego proboszcza ks. Marka Kasika, Urzędu Miejskiego w Turku, Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Starostwa Powiatowego i Komitetu Odnowy Polichromii oraz parafian dziś cieszymy się nowym blaskiem tego kościoła” – podkreślił ks. prał. Niemira.
Piękne dzieło tureckiej świątyni ukazane zostało jako znak przeżywania komunii z Bogiem, a więc wiary, która stała się kulturą. „Jest powodem do dumy, ale także odpowiedzialnym zobowiązaniem na przyszłość. Jak nam przekazano wiarę, której znakiem jest piękna polichromia, tak my mamy nieść wiarę następnym pokoleniom” – zaapelował rekolekcjonista.
Ks. Kanclerz powiedział, że turecka świątynia, jest „jak nazaretański dom, w którym Bóg zwiastuje człowiekowi, że chce zamieszkać pośród swego ludu. To tutaj wiele pokoleń wierzących narodziło się dla Boga, a Bóg w nich znalazł swoje mieszkanie”.
Na zakończenie swojego rozważania ks. Niemira stwierdził, że patrząc na tę świątynię przypomina mu się znana polska pieśń, która wzrusza, ilekroć ją słyszymy: „O Panie Boże dzięki Ci, żeś mi Kościoła otworzył drzwi. W nim żyć, umierać pragnę”. „Największe szczęście, które spotkało nas w życiu to poznanie Chrystusa i to, że jesteśmy Jego Kościołem, a Kościół naszym domem” – zakończył ks. prał. Niemira.

Po Komunii św. słowa podziękowania pod adresem zebranych skierował ks. dziekan Marek Kasik. Podziękował za wspaniałą współpracę z władzami miasta Turku bBurmistrzowi miasta, staroście powiatu tureckiego, pracownikom Urzędu Miasta. Słowa uznania i wdzięczności otrzymała p. prof. Ewa Roznerska-Świerczewska i jej współpracownicy, którzy podjęli się dzieła renowacji polichromii, a także Komitet Odnowy Polichromii, wszyscy zatroskani parafianie, mieszkańcy miasta i powiatu. Ks. Kasik podziękował też za systematyczną pomoc Marszałkowi i Wojewodzie Wielkopolskiemu, a także za uczestnictwo w tym dziele p. ministra Tomasza Merty, który zginął w katastrofie pod Smoleńskiem. Ks. proboszcz Kasik podziękował za udział w uroczystości księżom biskupom, kapłanom wszystkich stopni i godności oraz ks. rekolekcjoniście dr. Arturowi Niemirze oraz wszystkim przybyłym gościom i parafianom. Na koniec z racji zbliżających się świąt złożył im życzenia.
Następnie głos zabrał burmistrz miasta Turku oraz przewodniczący Rady Miejskiej, którzy wręczyli ks. dziekanowi Kasikowi odznaczenie „Zasłużony dla miasta Turku”.

Pasterz Diecezji włocławskiej ks. bp Wiesław Mering wyjaśnił powody uczestnictwa w uroczystości ordynariusza diecezji toruńskiej ks. bp. Andrzeja Suskiego. Są to przede wszystkim: ludzka więź, sympatia, wsparcie, które Ksiądz Biskup otrzymywał od bp. Suskiego, a także ogromna rola Torunia „w ratowaniu substancji kulturowej” w naszym kraju. „Dzięki prof. Ewie Roznerskiej-Świerczewskiej i tym, którzy ją wspomagali uczestnictwo w naszej radości i dumie stało się darem ordynariusza toruńskiego” – podkreślił biskup włocławski. Ks. bp Wisław Mering podziękował władzom samorządowym za serdecznie objęcie tak wspaniałej sprawy swoją protekcją, a także za dobrze pojętą troskę o kulturę i piękno. Podziękował też ks. kanclerzowi Arturowi Niemirze za połączenie niedzielnych czytań z hasłem roku duszpasterskiego i piękne rozważanie nt. tajemnicy Kościoła. Pasterz Diecezji stwierdził, że trzeba było niezwykłej odwagi i umiejętności ryzyka, by podjąć się dzieła odnowy tureckiej świątyni. „Bóg nie poskąpił talentów i umiejętności jednoczenia wokół siebie rozmaitych osób i instytucji ks. dziekanowi Markowi Kasikowi – proboszczowi parafii NSPJ w Turku” – stwierdził ks. Biskup Diecezjalny ogłaszając ks. Kasika na zakończenie liturgii prałatem kustoszem Świetnej Kapituły Uniejowskiej.

Kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku został wzniesiony w latach 1904- 1913 według projektu warszawskich architektów Konstantego i Jarosława Wojciechowskich. Jako największy i najokazalszy obiekt w mieście, stał się jego wizytówką. Jednak prawdziwego blasku kościołowi przyniosły lata trzydzieste ubiegłego stulecia, kiedy to proboszczem tureckiej parafii był ks. Józef Florczak (zm. 17.12.1982). Dzięki jego inicjatywie – byłego audytora Roty Rzymskiej – doszło do spotkania ze znanym artystą szkoły krakowskiej, uczniem Jana Matejki, prof. Józefem Mehofferem, co zaowocowało w 1932 r. zleceniem na wykonanie polichromii w kościele NSPJ w Turku przez krakowskiego artystę. Polichromię udało się ukończyć w 1936 roku. Wdzięczni mieszkańcy Turku nadali wówczas Mehofferowi tytuł „Honorowego Obywatela Miasta”. Prace nad innymi elementami wyposażenia świątyni przerwała wojna. Okres II wojny światowej, powojenne uszkodzenia dachu świątyni oraz warunki atmosferyczne poważnie dały się we znaki dziełu mistrza. W latach osiemdziesiątych dokonano skandalicznej renowacji polichromii, która sprowadzała się do zamalowania oryginalnej warstwy nową, w dodatku położoną zupełnie inną techniką. To wszystko spowodowało, że u progu XXI wieku dzieło Józefa Mehoffera było w fatalnym stanie. Jak najszybciej należało rozpocząć jego renowację. W 2001 roku, dzięki wspólnemu wysiłkowi miasta, powiatu oraz licznych sponsorów, udało się przeprowadzić konserwację polichromii nad chórem, prezbiterium i sklepieniem transeptu. Prace przeprowadziła prof. dr hab. Ewa Roznerska-Świerczewska z Zakładu Konserwacji Malarstwa i Rzeźby Polichromowanej na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Bardzo intensywna, żmudna, wręcz benedyktyńska praca trwała od września 2009 roku do grudnia 2011 r. Niemal codziennie, od rana do wieczora, pracowało równocześnie kilkunastu konserwatorów z zespołu prof. Roznerskiej-Świerczewskiej. Byli to absolwenci kierunków konserwatorskich na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu. Ich zadanie polegało na odsłonięciu oryginalnej warstwy polichromii, oczyszczaniu jej, uzupełnieniu ubytków i odtworzeniu efektu artystycznego założonego przez prof. Mehoffera.

Ks. Sławomir Sobiech